دسته‌بندی‌ها

  • منتشر شده در دوشنبه ۱۳۹۹/۱۲/۴
معنی بیت این همه نقش عجب بر در و دیوار وجود هر که فکرت نکند نقش بود بر دیوار

معنی بیت این همه نقش عجب بر در و دیوار وجود هر که فکرت نکند نقش بود بر دیوار را از سایت نکس ایران دریافت کنید.

معنی شعر درس 7 فارسی سوم راهنمایی

« تماشای بهار »

1-    بـامدادی  که  تفاوت  نکند  لیل   و  نهار          خوش  بود  دامن  صحرا و تماشای بهار

صبح یک روز بهاری که طول شب و روز یکسان می شود ، تماشای بهار و دیدن صحرا بسیار زیبا و لذّت بخش است .

2-    آفرینش  همه  تنبیه  خداوند  دل است          دل نـدارد  کـه  نــدارد بـه  خـداوند اقرار

تمام پدیده هایی که در جهان هستی وجود دارد برای بیداری و آگاهی انسان صاحب دل است و کسی که به وجود خدا اقرار و اعتراف نکند هیچ ذوق و احساسی ندارد .

3-    این همه نقش عجب بر در و دیوار وجود        هر  کـه  فکرت  نکند نقش بـود بـر دیوار

این همه نقش و نگار و پدیده های عجیبی که در جهان خلقت وجود دارد ، هر کس به این نقش ها و پدیده ها نیندیشد مانند عکس روی دیوار بی روح و بی احساس خواهد بود .

4-    کوه و دریـا و درختان همه در تسبیح اند       نه  همه  مستمعی  فهم  کند این اسرار

همه ی موجودات هستی کوه و دریا و درختان همه ذکر خدا را می گویند . ولی هر شنونده ای نمی تواند این اسرار و رازهای عالم را بشنود و درک کند .

5-    خبرت هست که مرغان سحر می گویند      آخر ای خفته سر از خواب جهالت بردار ؟

آیا خبر داری پرندگانی که در سحرگاهان آواز سر می دهند چه می گویند ؟ ای انسان غافل و نادان ، از خواب غفلت بیدار شو .

6-    تا کی آخر چو بنفشه سر غفلت در پیش    حیف باشد که تو در خوابی و نرگس بیدار

تا کی می خواهی مانند گل بنفشه سرت را پایین بیندازی و از همه جا غافل باشی ؟ حیف باشد که تو در خواب غفلت باشی و و گل نرگس بیدار و بینای حقایق باشد . ( گل بنفشه نماد بی خبری و غفلت است و گل نرگس نماد بیداری و آگاهی )

7-    که تواند که دهد میوه ی الوان از چوب ؟     یا که داند که بر آرد گل صد برگ از خوار ؟

هیچ کس جز خداوند توانایی آن را ندارد که از چوب خشک درخت میوه برویاند . و کسی جز خدا نمی تواند از خار گلبرگ های زیبا پدید آورد .

8-    عقل حیران شود از خوشه ی زرّین عنب      فهم عـاجـز شود از حقّـه ی  یـاقوت انـار  

عقل انسان با دیدن زیبایی خوشه های طلایی رنگ انگور  متعجّب می شود و فهم و درک انسان از شناخت چگونگی قرارگرفتن دانه های یاقوت انار ناتوان است .         

9-    پاک و بی عیب خدایی که به تقدیر عزیز      ماه  و  خورشید  مسخّر  کند و لیل و نهار

پاک و بی عیب و نقص است خداوندی که با فرمان و سرنوشت خودش ماه و خورشید و شب و روز را رام و مطیع خود قرار داده است .

10- تـا قیامت سخن انـدر کـرم و رحـمت  او        همه  گویند  و  یـکی  گفته  نیایـد  ز هـزار

     همه ی مردم تا روز قیامت از بخشش و بزرگی و رحمت الهی سخن می گویند ولی با این همه

      سپاس یکی از هزاران نعمت او بجا آورده نمی شود .                

11- نعمتت  بـار خـدایـا زعـدد   بیرون  است           شکر  انعام  تـو  هـرگز  نـکند  شکـر گـزار

    ای خدا ، نعمت های تو قابل شمارش نیستند و هیچ انسان شکر گزاری نمی تواند شکر نعمت

  ها و بخشش های تو را بجا بیاورد .

12- سعدیا راست روان گوی سعادت بردند            راستی کن که به منزل  نرسد  کج  رفتار

     ای سعدی ، این انسان های صادق هستند که خوش بخت خواهند شد تو نیز صداقت و راستی در      پیش بگیر زیرا آدم دروغگو هیچ گاه به مقصودش نمی رسد همانطور که بار کج به منزل نخواهد رسید .

---------------------------------------------------------------------------------------------------

منبع مطلب : goharadab.blogfa.com

مدیر محترم سایت goharadab.blogfa.com لطفا اعلامیه سیاه بالای سایت را مطالعه کنید.

معنی شعر بامدادی که تفاوت نکند لیل و نهار

ستاره | سرویس فرهنگ و هنر - سعدی شیرازی یکی از مشهورترین شعرای ایران زمین است. اشعار پر از پند و اندرز او شهرت جهانی پیدا کرده و بیت بیتش حاوی نکاتی برای زندگی است. شعر بامدادی که تفاوت نکند لیل و نهار از کلیات سعدی بخش قصاید برگرفته شده است.

معنی شعر بامدادی که تفاوت نکند لیل و نهار

بامدادی که تفاوت نکند لیل و نهار

خوش بود دامن صحرا وتماشای بهار

معنی: در صبح زود اوّل بهار که طول شب و روز آن یکسان است، رفتن به صحرا و تماشای کردن گل های زیبای بهاری، لذّت بخش است.آرایه: لیل و نهار: تضاد / نهار و بهار: جناس اختلافی

توجه: تفاوت نکردن لیل و نهار، اشاره به مساوی بودن طول شب و روز در سال دارد که دوباره اتفاق می افتد:

♣∴♣∴♣

آفرینش همه تنبیه خداوند دل است

دل ندارد که ندارد به خداوند اقرار

معنی: تمام پدیده های آفرینش برای آگاه کردن انسان های عارف است و اگر کسی وجود خدا را انکار کند و به خدا ایمان نیاورد، ذوق واحساسی ندارد.آرایه: حرف د: واج آرایی / که و به: جناس نکته دستوری: آفرینش (آفرین+ -ِ ش)= مشتق/ که در مصراع دوم به معنی کسی که، ضمیر مبهم است/ همه: بدل

←معنی شعر بامدادی که تفاوت نکند لیل و نهار→

♣∴♣∴♣

این همه نقش عجب، بر در و دیوار وجود

هر که فکرت نکند، نقش بود بر دیوار

معنی: هر کسی که با این همه نقش ها و پدیده های عجیب به آفریننده ی آنها نیندیشد، همانند تصویر روی دیوار، بی احساس و بی روح است .آرایه: در، دیوار: مراعات نظیر / بر و در: جناس /تشبیهنکته دستوری: «ت» در فکرت، ضمیر نیست! بلکه مربوط به خود کلمه « فکرت» است.

♣∴♣∴♣

کوه دریا و درختان، همه در تسبیح اند

نه همه مستمعی فهم کند این سرار

معنی: کوه و دریا و درختان (همه موجودات در حال نیایش خداوند هستند ) امّا هر شنونده ای این راز را درک نمی کند.آرایه: کوه، دریا و درختان: مراعات نظیر

بیت تلمیح دارد به آیه ۴۴ سوره اسراء

اِن مِن شَیءٍ اِلا یٌسَبَح بحَمدهِ وَلکنِ لا تفقهونَ تَسبیحَهٌم اِنَهٌ کانَ حلیماً غَفوراً.

چیزی در جهان نیست مگر آن که خدا را تسبیح می‌کند و به پاکی می‌ستاید، لیکن شما تسبیح آن را نمی‌فهمید. به درستی که خدا صبور و آمرزنده است.

←معنی شعر بامدادی که تفاوت نکند لیل و نهار→

♣∴♣∴♣

خبرت هست که مرغان سحرمی گویند: 

آخر ای خفته، سر از خواب جهالت بردار؟

معنی: آیا خبر داری که پرندگان سحری به هنگام صبح می گویند: ای انسان غافل، از بی خبری و نادانی، رها شو؟آرایه: خواب، سحر و خفته: مراعات نظیر / سر و سحر: جناس / سر از خواب برداشتن: کنایه از آگاهی و بیدارینکته دستوری: «ت» در خبر، ر نهاد است یا به این صورت هم می آید: خبر برای تو هست ( برای تو: مسند )/ خفته: صفت جانشین اسم: ای (انسان) خفته.

♣∴♣∴♣

تا کی آخر چو بنفشه، سر غفلت در پیش؟

حیف باید که تو در خوابی و نرگس، بیدار

معنی: تا کی می خواهی مانند گل بنفشه در غفلت و نادان به سر ببری . حیف است که تو بی خبر و غافل باشی و گل نرگس بیدار و آگاه باشد.آرایه: بنفشه و نرگس: مراعات نظیر / چو بنفشه: تشبیه / در و سر: جناس / آرایه نماد: بنفشه در این بیت نماد غفلت و سر افکندگی و نرگس، نماد بینایی و آگاهی است / سر غفلت در پیش گرفتن: کنایه است.نکته دستوری: « حیف» نقش مسندی دارد/ «ی» در خوابی، به معنی «هستی» ، فعل اسنادی است.

←معنی شعر بامدادی که تفاوت نکند لیل و نهار→

♣∴♣∴♣

که تواند که دهد میوۀ الوان از چوب؟

یا که داند که گل صد برگ از خار؟

معنی: چه کسی می تواند از چوب درخت، میوه های رنگارنگ و از خار، گل های سرخ زیبا، پدید آورد؟مفهوم: تنها خداوند بزرگ است که می تواند از چوب درخت، میوه های رنگارنگ و از خار، گل های سرخ زیبا، پدید آورد.آرایه: چوب: مجازاً درخت / گل و خار: تضاد و تناسبنکته دستوری: هر دو مصراع، استفهام انکاری است./ صدبرگ: صفت مرکب.

♣∴♣∴♣

عقل، حیران شود از خوشۀ زرین عنب

فهم، عاجز شود از حقه یاقوت انار

معنی: عقل از زیبایی خوشه طلایی انگور، متحیّر می شود و فهم از درک زیبایی و ظرافت دانه های انار که مانند یاقوتی سرخ و ارزشمند است، ناتوان است.آرایه: حیران شدن عقل: آرایه تشخیص / عنب و انار: مراعات نظیر / حقه: کیسه جواهرات / یاقوت انار: تشبیه- مشبه:حذف شده (دانه‌های انار)، مشبه به: یاقوت - وجه شبه: سرخ و درخشان بودن

←معنی شعر بامدادی که تفاوت نکند لیل و نهار→

♣∴♣∴♣

پاک و بی عیب خدایی که به تقدیر عزیز

ماه و خورشیدمسخر کند و لیل و نهار

معنی: خداوند پا ک و بی عیب با فرمان خود، تمام پدیده ها و موجودات را ( ماه و خورشید و شب و روز را ) مطیع خود کرده است.آرایه: لیل و نهار: تضاد / ماه و خورشید: مراعات نظیر / بیت، تلمیح به آیات قرآن دارد.(آیه ۳۳ سوره ابراهیم و ۱۲سوره نحل)

♣∴♣∴♣

تا قیامت سخن اندر کرم و رحمت او

همه گویند و یکی نیاید ز هزار

معنی: گر همه مردم تا روز قیامت درباره ی بخشش و لطف خداوند سخن بگویند باز هم یکی از هزاران لطف و رحمت خداوند، گفته نمی شود.نکته دستوری: « تا» حرف اضافه است و قیامت، متمم/ همه، نقش نهادی دارد.

←معنی شعر بامدادی که تفاوت نکند لیل و نهار→

♣∴♣∴♣

نعمتت بار خدایا، ز عدد بیرون است

شکر انعام تو هرگز نکند شکرگزار

معنی: پروردگارا نعمت های تو قابل شمارش نیست و هیچ انسان شکر گزاری نمی تواند، شکر نعمت های بی کران تو را به جای آورد.آرایه: نعمت، شکر، انعام، و شکر گزار: مراعات نظیر / زعدد بیرون بودن: کنایه از بی شمار بودننکته دستوری: « ت» در نعمتت: مضاف الیه/ هرگز: قید نفی.

♣∴♣∴♣

سعدیا، راست رُوان گوی سعادت بردند 

راستی کن که به منزل نرسد، کج رفتار

معنی: ای سعدی، انسان های درست کار، به سعادت و خوش بختی می رسند، بنابر این تو هم انسانی صادق و راستگو باش، زیرا انسان های بدرفتار به هدف و مقصودش نمی‌رسدآرایه: که و به: جناس / گوی بردن: کنایه از دست یافتن و سبقت گرفتن / سعدیا: تخلصنکته دستوری: سعدی: مندا و « ا» : حرف ندا/ راست روان: مرکب ( « ان» جمع در ساختمان اسم دخالتی ندارد.)/ کج رفتار: مشتق- مرکب و صفت جانشین اسم (انسان کج رفتار)

معنی لغات شعر آفرینش همه تنبیه خداوند دل است

خودارزیابی

منبع مطلب : setare.com

مدیر محترم سایت setare.com لطفا اعلامیه سیاه بالای سایت را مطالعه کنید.

توضیحات ومعنی شعر نهم

دیده ای نیست نبیند رخ زیبای تو را * * * نیست گوشی که همی نشنود آوای تو را  (صفحه ی 11)

معنی : چشمی وجود ندارد که چهره ی زیبای تو را نبیند و هیچ گوشی وجود ندارد که صدای تو را نشنود. ( آثار و نشانه های تو قابل درک وشناخت هستند.) - نکته :فعل «نیست» فعل خاص است وربطی نیست .

صفحه 13 – قالب: قصیده

بامدادی که تفاوت نکند لیل و نهار * * * خوش بود دامن صحرا وتماشای بها ر

معنی : در صبح زود اوّل بهار که طول شب و روز آن یکسان است ، رفتن به صحرا و تماشای کردن گل های زیبای بهاری ، لذّت بخش است.

آرایه : لیل و نهار : تضاد / نهار و بهار : جناس اختلافی

آفرینش همه تنبیه خداوند دل است * * * دل ندارد که ندارد به خداوند اقرار

معنی : تمام پدیده های آفرینش برای آگاه کردن انسان های عارف است و اگر کسی وجود خدا را انکار کند و به خدا ایمان نیاورد ، ذوق واحساسی ندارد.

که و به : جناس /  د : آرایه : واج آرایی

نکته دستوری : آفرینش : مشتق (کلمه ای که ازیک جزء معنی دار+وند باشد، مشتق نامیده می شود.)

این همه نقش عجب، بر در و دیوار وجود * * * هرکه فکرت نکند، نقش بود بر دیوار

معنی : هر کسی که با این همه نقش ها و پدیده های عجیب به آفریننده ی آنها نیندیشد ، همانند تصویر روی دیوار ، بی احساس و بی روح است .

آرایه : در ، دیوار : مراعات نظیر / بر و در : جناس /تشبیه

کوه دریا و درختان، همه در تسبیح اند * * * نه همه مستمعی فهم کند این سرار

معنی : کوه و دریا و درختان (همه ی موجودات  در حال نیایش خداوند هستند ) امّا هر شنونده ای این راز را درک نمی کند.

آرایه : کوه ، دریا و درختان : مراعات نظیر / بیت تلمیح دارد به آیه 44 سوره اسراء

خبرت هست که مرغان سحرمی گویند : * * * آخر ای خفته، سر از خواب جهالت بردار؟

معنی : آیا خبر داری که پرندگان سحری به هنگام صبح می گویند : ای انسان غافل ، از بی خبری و نادانی ، رها شو؟

آرایه : خواب ، سحر و خفته : مراعات نظیر / سر و سحر : جناس / سر از خواب برداشتن : کنایه از آگاهی و بیداری

تا کی آخر چو بنفشه، سر غفلت در پیش؟ * * * حیف باید که تو در خوابی و نرگس، بیدار

معنی : تا کی می خواهی مانند گل بنفشه در غفلت و نادان به سر ببری . حیف است که تو بی خبر و غافل باشی و گل نرگس بیدار و آگاه باشد.

آرایه : بنفشه و نرگس : مراعات نظیر / چو بنفشه : تشبیه / در و سر : جناس / آرایه نماد : بنفشه در این بیت نماد

غفلت و سر افکندگی و نرگس ، نماد بینایی و آگاهی است / سر غفلت در پیش گرفتن : کنایه است

که تواند که دهد میوۀ الوان از چوب؟ * * * یا که داند که گل  صدبرگ از خار؟

معنی : چه کسی می تواند از چوب درخت ، میوه های رنگارنگ و از خار ، گل های سرح زیبا ، پدید آورد؟

مفهوم : تنها خداوند بزرگ است که می تواند از چوب درخت ، میوه های رنگارنگ و از خار ، گل های سرح زیبا ، پدید آورد.

آرایه : چوب : مجازاً درخت / گل و خار : تضاد وتناسب

عقل، حیران شود از خوشۀ زرین عنب * * * فهم، عاجز شود از حقه ی یاقو ت انا ر

معنی : عقل از زیبایی خوشه طلایی انگور ، متحیّر می شود و فهم از درک زیبایی و ظرافت دانه های انار که مانند یاقوتی سرخ و ارزشمند است، ناتوان است.

آرایه : حیران شدن عقل : آرایه تشخیص / عنب و انار : مراعات نظیر / حقة:کیسه جواهرات( یاقوت انار : تشبیه- مشبه :حذف شده ( دانه های انا ر) ، مشبه به : یاقوت -  وجه شبه : سرخ و درخشان بودن

پاک و بی عیب خدایی که به تقد یر عزیز * * * ماه و خورشیدمسخر کند و لیل و نهار

معنی : خداوند پا ک و بی عیب با فرمان خود ، تمام پدیده ها و موجودات را ( ماه و خورشید و شب و روز را ) مطیع خود کرده است.

آرایه : لیل و نهار : تضاد / ماه و خورشید : مراعات نظیر / بیت ، تلمیح به آیات قرآن دارد.(آیه ی 33سوره ی ابراهیم و12سوره ی نحل)

تا قیامت سخن اندر کرم و رحمت او * * * همه گویند و یکی نیاید ز هزار

معنی : گر همه مردم تا روز قیامت درباره ی بخشش و لطف خداوند سخن بگویند باز هم یکی از هزاران لطف و رحمت خداوند ، گفته نمی شود.

نعمتت بار خدایا، ز عدد بیرون است * * * شکر انعام تو هرگز نکند شکرگزار

          معنی : پروردگارا نعمت های تو قابل شمارش نیست و هیچ انسان شکر گزاری نمی تواند ، شکر نعمت های بی کران تو را به جای

             آورد.

آرایه : نعمت ، شکر ، انعام ، و شکر گزار : مراعات نظیر / زعدد بیرون بودن : کنایه از بی شمار بودن

سعدیا، راست رُوان گوی سعادت بردند * * * راستی کن که به منزل نرسد، کج رفتار

معنی : ای سعدی ، انسان های درست کار ، به سعادت و خوش بختی می رسند ، بنابر این تو هم انسانی صادق و راستگو باش ، زیرا انسان های بدرفتار به هدف و مقصودش نمی رسد

آرایه ها : که و به : جناس / گوی بردن: کنایه از دست یافتن و سبقت گرفتن / سعد یا : تخلص

منبع مطلب : marefat1388.blogfa.com

مدیر محترم سایت marefat1388.blogfa.com لطفا اعلامیه سیاه بالای سایت را مطالعه کنید.

جواب کاربران در نظرات پایین سایت

نظر خود را بنویسید

آخرین مطالب

مطالب تصادفی